Trang chủMỗi một cây, mỗi hệ sinh thái hay nguồn gen đều có tâm hồn của người Việt Nam lồng vào đó.
Biết tin Việt Nam có thêm 3 Vườn di sản ASEAN được công nhận, nâng tổng số Vườn di sản ASEAN lên 15 – nhiều nhất ở khu vực Đông Nam Á, GS.TSKH. Đặng Huy Huỳnh – Anh hùng đa dạng sinh học ASEAN rất đỗi vui mừng, bởi những nỗ lực gìn giữ mảng xanh đất nước đã được trao truyền, tiếp nối đáng tự hào.
Ông nhấn mạnh: “Việc vinh danh, đánh giá và công nhận là Vườn Di sản ASEAN có ý nghĩa khoa học tự nhiên và nhân văn sâu sắc. Bởi bảo vệ, bảo tồn, vinh danh Vườn di sản ASEAN không chỉ là vinh danh cây, con, đất, nước ở vùng đó mà chính là vinh danh văn hóa của Việt Nam, vì mỗi một cây, mỗi hệ sinh thái, mỗi nguồn gen đều có tâm hồn của người Việt Nam lồng vào đó”.
Theo GS.TSKH Đặng Huy Huỳnh, việc bảo tồn thiên nhiên có ý nghĩa sống còn đối với phát triển kinh tế, đặc biệt là kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, kinh tế carbon thấp. Ảnh: Yên Thi.
Minh chứng sống động cho nỗ lực bảo tồn
Vườn di sản ASEAN là danh hiệu cao quý dành cho những khu bảo tồn tiêu biểu, có giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học, sinh thái và cảnh quan. Đây là một trong những sáng kiến của Bộ trưởng Môi trường các nước ASEAN, thực hiện dựa trên Tuyên bố về các Vườn di sản của Bộ trưởng các nước ASEAN từ năm 2003. Các Vườn di sản ASEAN góp phần quan trọng trong bảo tồn nguồn gen, đảm bảo sử dụng bền vững các hệ sinh thái; duy trì các khu vực tự nhiên có giá trị văn hóa, giáo dục, nâng cao nhận thức đối với việc bảo tồn đa dạng sinh học của người dân các nước ASEAN.
Năm 2025, danh sách Vườn di sản ASEAN của Việt Nam được nối dài, với sự góp mặt của của Vườn quốc gia Pù Mát (Nghệ An); Khu bảo tồn Văn hóa và Thiên nhiên Đồng Nai; Vườn quốc gia Xuân Thủy (Ninh Bình).
VQG Xuân Thủy, tỉnh Ninh Bình là nơi những cánh chim trời dừng chân. Vùng đất ngập nước với hệ sinh thái hiếm có và nguồn dinh dưỡng giàu bậc nhất ở Bắc Bộ đã thu hút gần thu hút 1.656 loài sinh vật cư trú, trong đó có 222 loài chim, bao gồm nhiều loài quý hiếm, nguy cấp toàn cầu. Ở đây, câu chuyện bảo tồn được viết nên không chỉ bằng nghị quyết và văn bản, mà bằng sự bền bỉ của những cán bộ kiểm lâm, nhà khoa học, và cả những người dân địa phương. Họ dựng lại rừng ngập mặn đã chết, phục hồi sinh cảnh bị xói mòn và duy trì bức tranh sinh thái tự nhiên để đón những mùa chim về.
Pù Mát là kiệt tác nơi đại ngàn xứ Nghệ. Ảnh: Việt Khánh.
Ở miền Trung, Vườn quốc gia Pù Mát được ví như “kho báu sinh học” của miền Tây Nghệ An. Vườn sở hữu hệ sinh thái rừng nhiệt đới-á nhiệt đới rộng lớn nhất Bắc Trường Sơn, là ngôi nhà của hơn 2.500 loài thực vật và gần 1.000 loài động vật, trong đó có sao la, hổ, voi…, những sinh vật tưởng như chỉ còn trong Sách đỏ.
Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai – một trong những lá phổi xanh quan trọng của miền Đông Nam Bộ, với diện tích hơn 100.000 ha trải dài trên lưu vực sông Đồng Nai và vùng hồ Trị An. Đây không chỉ là nơi lưu giữ hệ sinh thái rừng nhiệt đới đa dạng mà còn gắn liền với những giá trị văn hóa – lịch sử đặc biệt.
“Các khu bảo tồn, vườn quốc gia được công nhận là Vườn di sản ASEAN là thành tích to lớn trong công tác bảo tồn. Nó là minh chứng cho việc Chính phủ Việt Nam đã thực hiện tốt cam kết với quốc tế, đó là: Việt Nam sẽ làm đúng trách nhiệm của mình là một thành viên của tổ chức quốc tế về thực hiện các công ước đa dạng sinh học. Đây cũng là biểu hiện cho sự chuyển đổi về mặt tư duy: khai thác một cách bền vững, vừa bảo tồn vừa phát triển. Sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển được giữ theo hướng thuận thiên”, GS.TSKH Đặng Huy Huỳnh đánh giá.
Huy động trí tuệ, nguồn lực để giữ mảng xanh
Phân tích về giá trị của các Vườn di sản ASEAN, GS Đặng Huy Huỳnh cho biết, ở các khu vực này, có nhiều loài đặc hữu, quý, hiếm chỉ phân bố ở các nước ASEAN mà ở các khu vực khác trên thế giới không có được, ví dụ như loài bò xám, sao la, sâm ngọc linh… Trong khi diện tích tự nhiên của các nước ASEAN chỉ chiếm 3,33% diện tích đất liền trên toàn cầu thì ASEAN có khoảng 11.119.420 km2 rừng, trong đó có 15% là rừng nhiệt đới ẩm. ASEAN cũng có diện tích đất than bùn chiếm tới 46% trên toàn cầu, có vai trò vô cùng quan trọng đối với môi trường thủy sinh. Rừng ngập mặn của ASEAN cũng chiếm 30% rừng ngập mặn trên toàn cầu.
Như vậy, việc bảo vệ tài nguyên sinh vật, hệ sinh thái đóng vai trò quan trọng đối với cộng đồng ASEAN, với số dân 625 triệu người, phân bố cả ở rừng núi, biển đảo, đồng bằng, đất ngập nước…
Các khu bảo tồn, vườn quốc gia, vườn di sản ASEAN sẽ là những nơi hấp thụ carbon. Ảnh: Yên Thi.
Bên cạnh những thành tựu trong công tác bảo tồn, GS Đặng Huy Huỳnh cho rằng, ASEAN nói chung và Việt Nam nói riêng cũng gặp nhiều thách thức lớn. Đó là tác động của biến đổi khí hậu; sự suy giảm, cạn kiệt các nguồn tài nguyên do khai thác bừa bãi, xâm chiếm, chuyển đổi rừng nhiệt đới sang các hoạt động kinh tế khác như giao thông, thủy điện, thủy lợi…; săn bắt, buôn bán trái phép động thực vật quý hiếm… Điều này đe dọa đến tính toàn vẹn của các Vườn di sản ASEAN, bởi nhiều vườn mang tính hoàn toàn nội địa, nhưng cũng có những vườn mang tính xuyên quốc gia. Ví dụ như Vườn Quốc gia Chư Mom Ray thuộc tỉnh Quảng Ngãi, giáp Khu bảo tồn Đông Nam Ghong của Lào, giáp Vườn Quốc gia Virachey của Campuchia. Để bảo tồn, cần sự liên kết không chỉ trong nội bộ quốc gia mà còn cần sự hợp tác về trí tuệ, nguồn lực và các giải pháp chính sách liên quốc gia.
Đối với Việt Nam, mỗi Vườn di sản ASEAN được công nhận là mỗi lần Việt Nam đặt thêm một nét vẽ xanh trên bản đồ xanh của thế giới. Danh hiệu này nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam trong mạng lưới hợp tác môi trường ASEAN, mở ra cơ hội thu hút nguồn lực, chia sẻ kinh nghiệm và phát triển du lịch sinh thái bền vững. Quan trọng hơn cả, nó góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam như một quốc gia gắn kết hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường – một hướng đi then chốt cho sự phát triển xanh và bền vững.
Theo: nongnghiepmoitruong.vn
| Đất nước đang bước vào kỷ nguyên xanh – giai đoạn mà sự thịnh vượng không chỉ được đo bằng tăng trưởng kinh tế, mà còn bằng khả năng gìn giữ và phục hồi vốn tự nhiên. Trong hành trình đó, đa dạng sinh học và hệ thống các Vườn di sản ASEAN giữ vai trò như “lá phổi sinh thái” của quốc gia, nơi tập trung những nguồn gen quý hiếm, những hệ sinh thái điều hòa khí hậu, bảo vệ đất và nước, đồng thời hấp thụ lượng lớn khí nhà kính. Ở mỗi cánh rừng, mỗi dải san hô là nhịp sống bền bỉ của tự nhiên đang âm thầm nâng đỡ chất lượng môi trường và sức khỏe cộng đồng. |