Trang chủTrong bối cảnh suy giảm đa dạng sinh học và gia tăng các áp lực từ biến đổi khí hậu, mất sinh cảnh và khai thác trái phép, các quốc gia thành viên ASEAN đang đẩy mạnh hợp tác khu vực nhằm bảo tồn hiệu quả các loài di cư xuyên biên giới. Đây được xác định là một trong những ưu tiên trong Chương trình hợp tác môi trường ASEAN giai đoạn hiện nay, hướng tới tăng cường kết nối sinh thái và bảo đảm tính toàn vẹn của các hành lang di cư.
Thông qua cơ chế điều phối của ASEAN Centre for Biodiversity, các nước thành viên đã tăng cường trao đổi dữ liệu, chia sẻ kinh nghiệm quản lý và xây dựng cơ sở dữ liệu chung về các loài chim di cư, thú lớn và sinh vật biển có phạm vi phân bố liên quốc gia. Hoạt động giám sát quần thể, gắn thẻ theo dõi, điều tra tuyến di cư đang từng bước được chuẩn hóa về phương pháp và chia sẻ kết quả trong toàn khối.
Một số loài chim nước di cư quan trọng tại khu vực Đông Nam Á hiện đang được theo dõi trong khuôn khổ hợp tác với East Asian–Australasian Flyway Partnership. Các bãi triều, đất ngập nước ven biển và khu Ramsar tại Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Indonesia được xác định là mắt xích quan trọng trong mạng lưới điểm dừng chân của chim di cư trên đường bay Đông Á – Úc. Việc bảo vệ đồng bộ các điểm này có ý nghĩa quyết định đối với sự tồn tại lâu dài của nhiều loài nguy cấp.
Bên cạnh đó, các quốc gia ASEAN cũng phối hợp trong kiểm soát buôn bán trái phép động vật hoang dã, đặc biệt là các loài thú lớn và rùa biển di chuyển qua nhiều quốc gia. Cơ chế chia sẻ thông tin tình báo, tuần tra chung tại khu vực biên giới và tăng cường thực thi pháp luật được đẩy mạnh nhằm ngăn chặn các đường dây vận chuyển xuyên quốc gia.
Các chuyên gia nhận định, bảo tồn loài di cư đòi hỏi cách tiếp cận dựa trên hệ sinh thái và liên kết cảnh quan, vượt ra khỏi ranh giới hành chính của từng quốc gia. Do đó, hợp tác khu vực không chỉ dừng lại ở trao đổi thông tin mà cần hướng tới xây dựng các kế hoạch hành động chung, huy động nguồn lực tài chính bền vững và lồng ghép mục tiêu bảo tồn vào quy hoạch phát triển hạ tầng.
Trong thời gian tới, ASEAN dự kiến tiếp tục hoàn thiện khung hợp tác kỹ thuật, tăng cường đào tạo cán bộ chuyên môn và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng địa phương trong giám sát, bảo vệ các loài di cư. Đây được xem là bước đi thiết thực nhằm góp phần thực hiện các cam kết toàn cầu về bảo tồn đa dạng sinh học, đồng thời duy trì tính kết nối sinh thái của khu vực Đông Nam Á.