Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, nằm ở tỉnh Gia Lai, Tây Nguyên, là một trong những khu bảo tồn thiên nhiên đặc biệt của Việt Nam. Nơi đây không chỉ sở hữu hệ sinh thái phong phú, đa dạng mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị về cảnh quan, văn hóa và lịch sử. Một trong những yếu tố đặc biệt làm nên sự cuốn hút của Kon Ka Kinh chính là hệ thống cảnh quan Trung Trường Sơn với những nét độc đáo, hoang sơ và hùng vĩ. Được hình thành từ sự kết hợp của thiên nhiên kỳ vĩ và nét đẹp văn hóa bản địa, cảnh quan Trung Trường Sơn tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh không chỉ là điểm đến hấp dẫn mà còn là nơi bảo tồn nhiều giá trị sinh thái quý giá.
Phân vùng di sản thiên nhiên Vườn quốc gia Kon Ka Kinh có diện tích: 15.184,48 ha thuộc địa giới hành chính của 6 xã, gồm: xã Ayun, Đăk Jơ Ta của huyện Mang Yang, xã Hà Đông của huyện Đăk Đoa, xã Krong, Đăkrong, Kon Pne của huyện Kbang. Theo đó, hệ động vật của Vườn rất đa dạng và phong phú với tổng số 876 loài, thuộc 91 họ và 31 bộ. Trong tổng số 876 loài động vật có 555 loài động vật có xương sống và 231 loài động vật không có xương sống.
16 loài động vật đặc hữu được chia làm 3 lớp
Lớp thú có 5 loài thú lớn đặc hữu cho Đông Dương và Việt Nam là: Vượn má hung (hylobates), vooc vá chân xám (pygathrix nemaeus), hổ (panthera tigeris) mang trường sơn (muntiacus truongsonensis) là loài thú mới phát hiện lần đầu tiên ở khu bảo tồn Sông Thanh Đăk Pring và mang lớn lần đầu tiên phát hiện ở Vũ Quang Hà Tĩnh.
Lớp chim có 7 loài đặc hữu. trong đó có 3 loài đặc hữu cho việt nam: khướu đầu đen (garulax milleti), khướu mỏ dài (jabouilleia danjoui) khướu Kon Ka Kinh (garulax konkakinhensis) và 4 loài đặc hữu cho việt nam và lào khướu đầu xám, trèo cây mỏ vàng, gà lôi vằn, thày chùa đít đỏ
Lớp bò sát, ếch nhái có 4 loài đặc hữu cho vùng và cho Việt Nam: thằn lằn buôn lưới (shpnenomorphus buonluoicus) là loài đặc hữu cho vùng nam trường sơn (Lào). Có 3 loài đặc hữu cho việt nam: thằn lằn đuôi đỏ, chàng sâp, ếch gai sần.
Các loài động vật quý hiếm
Vườn quốc gia Kon Ka Kinh sở hữu các loài thú quý hiếm trong đó có 34 loài trong Sách đỏ Việt Nam (2007), 30 loài nằm trong Nghị định 06/NĐ-CP/2019 và 29 loài quý hiếm theo IUCN; Các loài chim có 43 loài chim bị đe dọa tuyệt chủng ở VQG Kon Ka Kinh chiếm 13,2% tổng số loài ở VQG. Sách đỏ Việt Nam (2007) có 12 loài; Danh lục đỏ thế giới IUCN 2016 có 12 loài và 19 loài có tên trong nghị định 06/NĐ-CP/2019.
Các loài bò sát có 8 loài quý hiếm theo Sách đỏ Việt Nam, có 02 loài quý hiếm theo IUCN. Bên cạnh đó, có 9 loài bò sát nằm trong Nghị định 06/NĐ-CP/2019; Các loài ếch nhái – Lưỡng cư có 1 loài nằm trong sách đỏ Việt Nam và có 10 loài nằm trong danh lục đỏ thế giới IUCN 2016; Côn trùng tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh hiện có 9/16 loài đặc hữu thuộc cao nguyên Kon Tum, 2 loài bướm quý hiếm là Troides helena và Troides aeacus nằm trong Phụ lục II của CITES, xếp bậc VU (sắp nguy cấp) trong Sách đỏ Việt Nam. Ngoài ra, loài Troides helena còn thuộc nhóm IIB theo Nghị định 06/NĐ-CP/2019.
Nhóm loài quý hiếm, đặc điểm sinh cảnh, vùng sống tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh thì có biến động, tăng hoặc giảm tùy thuộc vào các loài động vật, thực vật rừng.
Vườn quốc gia Kon Ka Kinh và cảnh quan Trung Trường Sơn đã chứng tỏ là một điểm đến vô cùng độc đáo và hấp dẫn. Nơi đây không chỉ là bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp với hệ sinh thái đa dạng, mà còn là kho tàng quý giá về các loài động thực vật. Chính nhờ vào vẻ đẹp hoang sơ, kỳ vĩ và những giá trị sinh thái đặc biệt, Kon Ka Kinh đang ngày càng trở thành một biểu tượng của du lịch sinh thái, góp phần vào công cuộc bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững của đất nước./.
NBCA