Ngày 16/9, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) Việt Nam tổ chức tổng kết Dự án Mạng lưới đa dạng sinh học và dịch vụ hệ sinh thái (BES-Net) giai đoạn 2022-2025. Dự án do Bộ Môi trường, Bảo tồn thiên nhiên, An toàn hạt nhân và Bảo vệ Người tiêu dùng Đức cùng SwedBio tài trợ, hướng tới mục tiêu phục hồi hệ sinh thái và khuyến khích cộng đồng tham gia bảo tồn tại các khu vực trọng điểm.

Cuộc họp tổng kết dự án BES-Net giai đoạn 2 do UNDP Việt Nam thực hiện. Ảnh: Báo Nông nghiệp và Môi trường
Dự án mang lại lợi ích cho hơn 800 người dân, phục hồi trên 110 ha đất ngập nước, đồng thời tạo động lực mới cho các mô hình sinh kế gắn với bảo tồn tại Vườn quốc gia Tràm Chim và Khu bảo tồn thiên nhiên Vân Long. Tại Tràm Chim, dự án hỗ trợ phục hồi hệ sinh thái lúa ma, năn kim – nguồn thức ăn chính của sếu đầu đỏ. Nhờ điều tiết mực nước và các biện pháp can thiệp, hệ sinh thái cải thiện rõ rệt: nhiều loài chim quay trở lại, trong đó có bốn cá thể sếu đầu đỏ xuất hiện sau hai năm vắng bóng. Song song, các mô hình sinh kế thích ứng lũ được đẩy mạnh, UNDP hỗ trợ cộng đồng Đồng Tháp phát triển mô hình lúa – cá, tận dụng mùa lũ để nuôi thủy sản tự nhiên, giúp tăng thu nhập và giảm khai thác tận diệt. Nhờ sự đồng thuận của người dân, cách làm này vừa mang lại hiệu quả kinh tế vừa góp phần duy trì nguồn lợi sinh thái.
Tại Vân Long, dự án phối hợp với Tổ chức Bảo tồn động vật hoang dã (SVW) bảo vệ môi trường sống cho hơn 300 cá thể voọc mông trắng cùng hàng trăm loài chim, đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về du lịch sinh thái bền vững. UNDP nhấn mạnh, bảo tồn chỉ bền vững khi có sự tham gia tích cực của người dân. Một điểm mới của BES-Net là thử nghiệm cơ chế chi trả dịch vụ hệ sinh thái đất ngập nước tại Tràm Chim, tập trung vào nuôi trồng thủy sản và du lịch sinh thái. Đây được coi là bước thử nghiệm quan trọng để xây dựng chính sách chi trả dịch vụ hệ sinh thái, tương tự cơ chế đã áp dụng thành công với rừng.
Các kết quả của BES-Net được kỳ vọng sẽ góp phần hiện thực hóa Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050, đồng thời nhân rộng các mô hình cộng đồng tham gia bảo tồn trên phạm vi cả nước.
Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường

