Trang chủNhân Ngày Quốc tế về Rừng (21/3/2026), Việt Nam một lần nữa khẳng định vị thế và trách nhiệm của mình trong việc bảo tồn hệ sinh thái gắn liền với phát triển sinh kế bền vững. Với chủ đề toàn cầu “Rừng và Phát triển Kinh tế bền vững” (Forests and Economies), thông điệp từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) cùng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (VNFOREST) đã lan tỏa mạnh mẽ vai trò của rừng không chỉ là lá chắn khí hậu mà còn là động lực kinh tế then chốt.
Rừng là động lực kinh tế, là nền tảng văn hóa, là lá chắn khí hậu và là nguồn hạnh phúc, sức khỏe và sinh kế cho con người. Ảnh: Ngọc Thành.
Tại Việt Nam, sự chuyển mình của ngành lâm nghiệp đã biến những cánh rừng thành vùng nguyên liệu chiến lược cho công nghiệp chế biến gỗ và thúc đẩy các ngành kinh tế xanh như du lịch sinh thái, thủy điện và dịch vụ hấp thụ carbon. Hiện nay, khoảng 25 triệu người, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, đang trực tiếp hoặc gián tiếp hưởng lợi từ rừng. Với tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định trên 42%, Việt Nam được đánh giá là quốc gia dẫn đầu khu vực châu Á về phục hồi và quản lý rừng bền vững. Rừng giờ đây đóng góp trực tiếp vào GDP quốc gia, tạo ra giá trị gia tăng từ những khu công nghiệp hiện đại đến các làng nghề truyền thống, khẳng định rằng bảo vệ rừng chính là bảo vệ tương lai thịnh vượng của dân tộc.
Một trong những minh chứng sống động cho nỗ lực bảo tồn gắn với sinh kế là câu chuyện tại Vườn quốc gia Cúc Phương – vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam. Với vùng đệm trải rộng qua ba tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa và Phú Thọ, đây là nơi sinh sống của hơn 80.000 người, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mường. Thấu hiểu những khó khăn khi đời sống người dân còn phụ thuộc lớn vào tài nguyên thiên nhiên, ông Lê Trọng Đạt, Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế của Vườn, cho biết đơn vị đã triển khai hàng loạt mô hình sinh kế tại các xã như Yên Trị, Kỳ Phú, Thạch Lâm. Thông qua việc hỗ trợ giống cây trồng, nuôi hươu sao hay tham gia du lịch sinh thái, nhận thức của cộng đồng đã thay đổi căn bản, giúp họ dần thoát khỏi sự phụ thuộc vào việc khai thác rừng tự nhiên.
Không chỉ dừng lại ở sinh kế, công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Cúc Phương còn đạt được những thành tựu khoa học ấn tượng. Từ sự tận tụy của những kiểm lâm viên như anh Phạm Phú Cường, người luôn lắng nghe từng “nhịp thở” của rừng, Cúc Phương đã trở thành đơn vị tiên phong nghiên cứu thành công thức ăn nhân tạo cho tê tê Java. Sáng kiến đột phá này không chỉ duy trì sức khỏe cho các cá thể cứu hộ mà còn giúp sinh sản thành công thêm hơn 10 cá thể tê tê con ngay tại trung tâm. Quy trình chăm sóc nghiêm ngặt đối với hươu sao, tê tê và các loài rùa quý hiếm trước khi tái thả đã biến mỗi du khách đến đây trở thành một “sứ giả” lan tỏa thông điệp bảo tồn, cùng chung tay gìn giữ những giá trị vô giá mà rừng đã ban tặng cho con người.
NBCA