Các ngày lễ về môi trường và đa dạng sinh học, như Ngày Môi trường thế giới (5/6), Ngày Đa dạng sinh học Quốc tế (22/5), Ngày Nước thế giới (22/3), là dịp quan trọng để nâng cao nhận thức cộng đồng về các vấn đề môi trường và bảo vệ đa dạng sinh học. Đây là cơ hội để cộng đồng tăng cường nhận thức về bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học, từ đó thúc đẩy hành động bảo vệ hành tinh.. Bên cạnh đó khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và ứng phó với biến đổi khí hậu; và đề cao trách nhiệm của các cấp chính quyền** và doanh nghiệp trong việc bảo vệ môi trường.
Tùy theo điều kiện địa lý, kinh tế và mức độ nhận thức của cộng đồng mà các tỉnh, thành phố trên địa bàn nước ta hưởng ứng các ngày lễ này ở các mức độ khác nhau. Một số hoạt động cụ thể được triển khai phổ biến bao gồm:
(i) Tổ chức các sự kiện công cộng: Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, việc tổ chức các buổi lễ kỷ niệm, hội thảo, triển lãm về môi trường, trình chiếu các bộ phim tài liệu, hoặc các cuộc thi ảnh về môi trường là rất phổ biến. Những hoạt động này thu hút được đông đảo sự tham gia của người dân và các tổ chức xã hội.
(ii) Vận động cộng đồng: Tại các tỉnh nông thôn hoặc vùng sâu vùng xa, các hoạt động hưởng ứng thường gắn liền với các chiến dịch dọn dẹp môi trường, trồng cây, tuyên truyền bảo vệ động vật hoang dã, hoặc bảo tồn các khu vực rừng, biển, hồ nước quan trọng.
(iii) Tích hợp vào các hoạt động giáo dục: Các trường học ở các địa phương cũng tổ chức các buổi học ngoại khóa, phát động các cuộc thi vẽ tranh, làm bài thuyết trình về bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học.
(iv) Trồng cây, bảo vệ rừng: Nhiều tỉnh, đặc biệt là các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên và miền Bắc, tổ chức các chiến dịch trồng cây xanh, tái tạo rừng. Đây là một trong những hoạt động mang tính biểu tượng cao và có tác dụng lâu dài trong việc bảo vệ môi trường.
(v) Vệ sinh môi trường: Các tỉnh cũng tổ chức các chiến dịch dọn dẹp, thu gom rác thải ở các bãi biển, công viên, khu vực công cộng nhằm tạo hình ảnh một môi trường sạch sẽ hơn.
(vi) Đẩy mạnh giáo dục và tuyên truyền: Các cuộc thi tìm hiểu, tuyên truyền qua các kênh truyền thông địa phương, mạng xã hội là một phương thức hữu hiệu để nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.
Khó khăn và thách thức
Mặc dù các ngày lễ về môi trường và đa dạng sinh học đã có tác động tích cực, nhưng vẫn tồn tại một số khó khăn. Theo đó, nhận thức cộng đồng còn hạn chế: Ở một số vùng sâu, vùng xa, nhận thức về bảo vệ môi trường vẫn chưa cao, và các hoạt động hưởng ứng chưa thực sự hiệu quả. Hơn nữa, hạn chế về nguồn lực tại các tỉnh do thiếu kinh phí và cơ sở vật chất để tổ chức các hoạt động quy mô lớn, dẫn tới việc huy động sự tham gia của các đối tác trong và ngoài nước cũng chưa được tối ưu. Ngoài ra, mặc dù có nhiều hoạt động hưởng ứng vào các ngày lễ, nhưng việc duy trì và phát triển các hoạt động bảo vệ môi trường ở các địa phương còn thiếu một cơ chế dài hạn và bền vững.
Việc hưởng ứng các ngày lễ về môi trường và đa dạng sinh học tại các tỉnh trên cả nước cần được duy trì và phát huy mạnh mẽ hơn nữa. Các hoạt động này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn thúc đẩy hành động thiết thực từ mọi tầng lớp xã hội. Để đạt được hiệu quả lâu dài, cần tăng cường sự phối hợp giữa chính quyền, cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức quốc tế; Đầu tư vào giáo dục môi trường** từ bậc học cơ sở đến đại học; Khuyến khích các hoạt động bảo vệ môi trường** và đa dạng sinh học thông qua các chính sách hỗ trợ, cũng như tạo cơ chế khuyến khích cho các doanh nghiệp tham gia.
Nhìn chung, việc hưởng ứng các ngày lễ về môi trường và đa dạng sinh học là một bước quan trọng để xây dựng một nền văn hóa bảo vệ môi trường vững mạnh trong cộng đồng, và cần được phát triển bền vững ở tất cả các tỉnh thành trên cả nước./.
NBCA