Hội thảo đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái, du lịch dựa vào thiên nhiên bền vững

Ngày 09/10/2026, tại Hà Nội, Ban Quản lý Dự án “Thúc đẩy bảo tồn loài hoang dã và du lịch dựa vào thiên nhiên có trách nhiệm vì sự phát triển bền vững ở Việt Nam” (Dự án WTP), Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học tổ chức Hội thảo “Đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái, du lịch dựa vào thiên nhiên bền vững”.

Hội thảo có sự tham dự của bà Hoàng Thị Thanh Nhàn, Phó Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học, đại diện đơn vị chuyên môn của Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, các cơ quan, tổ chức bảo tồn và du lịch, viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội, đại diện một số vườn quốc gia cùng các chuyên gia trong lĩnh vực du lịch sinh thái và bảo tồn thiên nhiên.

Bà Hoàng Thị Thanh Nhàn, Phó Cục trưởng, Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học phát biểu tại Hội thảo.

Du lịch xanh, bền vững trong định hướng phát triển mới

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới vừa được ban hành, trong đó xác định du lịch là một động lực tăng trưởng mới của đất nước.

Nghị quyết đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào số lượng sang chất lượng, xanh, thông minh và sáng tạo, nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ du lịch; đồng thời lấy văn hóa làm nền tảng, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết cũng định hướng phát triển du lịch theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, tăng cường liên kết với thương mại, dịch vụ và các lĩnh vực kinh tế mới.

Theo Nghị quyết, đến năm 2030 du lịch Việt Nam phấn đấu đóng góp trực tiếp 10-12% GDP, đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa, với tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD và tạo khoảng 5,8 triệu việc làm, gồm 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.

Trong định hướng phát triển đó, du lịch sinh thái và du lịch dựa vào thiên nhiên có vai trò quan trọng khi vừa tạo ra giá trị kinh tế, vừa gắn trực tiếp với việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và phát triển sinh kế tại địa phương.

Từ tiềm năng thiên nhiên đến giá trị du lịch bền vững

Đến nay, Việt Nam đã hình thành mạng lưới 180 khu bảo tồn thiên nhiên trên cả nước (bao gồm các khu rừng đặc dụng, khu bảo tồn biển và khu bảo tồn đất ngập nước), với tổng diện tích trên 2,67 triệu ha (37 Vườn quốc gia (VQG). Những khu vực này vừa có giá trị đặc biệt đối với bảo tồn thiên nhiên, vừa là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch sinh thái, du lịch dựa vào thiên nhiên.

Các đại biểu nêu các tiêu chí, tiêu chuẩn và hướng dẫn về quản lý du lịch bền vững, bảo vệ môi trường

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của du lịch cũng đặt ra những thách thức đối với hệ sinh thái, sinh cảnh và các loài hoang dã. Nguồn thu từ du lịch để hỗ trợ nguồn lực cho bảo tồn còn hạn chế; sự hưởng lợi của cộng đồng địa phương từ du lịch còn chưa tương xứng do khả năng tham gia còn hạn chế; trong khi các tiêu chuẩn, tiêu chí và hướng dẫn thống nhất về quản lý du lịch tại những khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao cần được xây dựng và hoàn thiện.

Đây cũng là vấn đề mà Dự án WTP đặt trọng tâm giải quyết: làm thế nào để giá trị kinh tế do thiên nhiên và du lịch tạo ra có thể quay trở lại hỗ trợ công tác bảo tồn, đồng thời tạo thêm cơ hội sinh kế cho cộng đồng địa phương.

Phát triển du lịch sinh thái, du lịch dựa vào thiên nhiên để hỗ trợ bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững tại các khu bảo tồn

Trong khuôn khổ hội thảo, các chuyên gia và đại biểu đã chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về du lịch sinh thái, du lịch dựa vào thiên nhiên và thảo luận khả năng áp dụng tại Việt Nam. Các đại biểu cũng trao đổi về quy định, hiện trạng và khuyến nghị phát triển du lịch sinh thái tại các khu rừng đặc dụng; chính sách quản lý du lịch bền vững tại các điểm, khu du lịch; cũng như các tiêu chí, tiêu chuẩn và hướng dẫn về quản lý du lịch bền vững và bảo vệ môi trường.

Các đại biểu cho rằng, việc hình thành những tiêu chí và hướng dẫn rõ ràng sẽ góp phần tạo cơ sở cho các cơ quan quản lý, đơn vị vận hành khu bảo tồn và doanh nghiệp du lịch trong quá trình tổ chức hoạt động

Một nội dung đáng chú ý là việc xây dựng và áp dụng các tiêu chí phù hợp cho du lịch xanh, du lịch sinh thái và du lịch dựa vào thiên nhiên. Các đại biểu cho rằng việc hình thành những tiêu chí và hướng dẫn rõ ràng sẽ góp phần tạo cơ sở cho các cơ quan quản lý, đơn vị vận hành khu bảo tồn và doanh nghiệp du lịch trong quá trình tổ chức hoạt động, đồng thời giúp kiểm soát tốt hơn những tác động của du lịch tới môi trường và đa dạng sinh học.

Toàn cảnh Hội thảo

Từ thực tiễn tại các địa bàn thí điểm, đại diện Vườn quốc gia Núi Chúa – Phước Bình và Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đã chia sẻ về hiện trạng phát triển du lịch sinh thái, du lịch dựa vào thiên nhiên, các thuận lợi, khó khăn và những đề xuất, kiến nghị trong quá trình triển khai. Hội thảo cũng giới thiệu tiềm năng và một số mô hình du lịch sinh thái, du lịch dựa vào thiên nhiên tại các khu bảo tồn.

Hình ảnh các đại biểu chụp hình lưu niệm

Những trao đổi tại hội thảo cho thấy phát triển du lịch dựa vào thiên nhiên cần được tiếp cận theo hướng cân bằng giữa bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển kinh tế và sinh kế cộng đồng. Trong đó, các hoạt động du lịch cần được quản lý phù hợp với đặc điểm và khả năng chịu tải của từng hệ sinh thái; đồng thời nguồn lực và lợi ích từ du lịch cần được gắn kết tốt hơn với công tác bảo tồn và người dân địa phương.

NBCA