Trang chủTrong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn biến phức tạp, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi nước biển dâng và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Trước thách thức này, việc bảo tồn và phát triển hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển không chỉ là nhiệm vụ cấp bách về môi trường mà còn là chiến lược “phòng thủ tự nhiên” hiệu quả nhất để bảo vệ đời sống kinh tế – xã hội.
Rừng ngập mặn vốn được ví như “bức tường xanh” hay “lá chắn thép” bảo vệ đất liền trước sức tàn phá của sóng thần, bão lũ và triều cường. Với hệ thống rễ chằng chịt, đặc biệt là các loài đước, mắm, bần, rừng ngập mặn có khả năng làm giảm năng lượng sóng biển, ngăn chặn hiệu quả tình trạng sạt lở bờ biển và xâm nhập mặn vào sâu trong nội đồng. Không chỉ dừng lại ở vai trò che chắn vật lý, rừng ngập mặn còn là những “bể hấp thụ carbon” khổng lồ. Các nghiên cứu khoa học cho thấy, khả năng tích trữ carbon của rừng ngập mặn cao gấp nhiều lần so với rừng trên cạn, góp phần quan trọng vào nỗ lực giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện cam kết Net Zero của Chính phủ.
Thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua bảo tồn rừng ngập mặn còn gắn liền với việc duy trì đa dạng sinh học và an ninh lương thực. Đây là “vườn ươm” tự nhiên, nơi cư trú và sinh sản của hàng ngàn loài thủy sinh, chim di cư và động vật hoang dã. Hệ sinh thái này cung cấp nguồn lợi thủy sản dồi dào, tạo ra sinh kế trực tiếp cho hàng triệu ngư dân ven biển. Khi rừng ngập mặn được bảo vệ tốt, các mô hình kinh tế như nuôi tôm sinh thái dưới tán rừng hay du lịch trải nghiệm rừng ngập mặn không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn giúp người dân chủ động ứng phó với tình trạng nước biển dâng, thay vì phải di dời hoặc thay đổi ngành nghề hoàn toàn.
Tuy nhiên, hệ sinh thái này đang đứng trước áp lực lớn từ các hoạt động kinh tế như nuôi trồng thủy sản tự phát, khai thác gỗ quá mức và ô nhiễm rác thải nhựa. Để bảo tồn bền vững, cần có sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy khai thác sang tư duy phục hồi và quản lý dựa vào cộng đồng. Việc giao khoán bảo vệ rừng cho các hộ dân ven biển, kết hợp với các dự án trồng rừng mới thông qua nguồn vốn quốc tế và tín chỉ carbon, đang mở ra một chương mới cho công tác quản lý ven biển.
Bảo tồn rừng ngập mặn chính là đầu tư cho sự an toàn của tương lai. Một dải rừng xanh ngát vươn ra biển không chỉ giúp chúng ta thích ứng linh hoạt với những biến đổi của thiên nhiên mà còn khẳng định sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường bền vững. Đầu tư cho rừng ngập mặn hôm nay chính là xây dựng một tương lai ổn định và thịnh vượng cho các thế hệ mai sau trước những thử thách khắc nghiệt của biến đổi khí hậu toàn cầu.
NBCA