Bảo vệ môi trường ở ‘ga chim’ Xuân Thủy

Vườn Quốc gia Xuân Thủy ‘ga chim’ quốc tế ở cửa sông Hồng, công tác tuyên truyền bảo vệ môi trường có vai trò quan trọng, bảo tồn và phát huy giá trị sinh thái.

Lồng ghép tuyên truyền, giáo dục môi trường trong cộng đồng

Vườn Quốc gia Xuân Thủy (Ninh Bình) có tổng diện tích khoảng 15.000 ha, bao gồm 7.110 ha vùng lõi và hơn 7.200 ha vùng đệm. Trong vùng lõi có 3.100 ha diện tích đất nổi có rừng và khoảng 4.000 ha đất còn ngập nước khi triều kiệt. Vùng đệm gồm phần diện tích còn lại của Cồn Ngạn, toàn bộ bãi trong và diện tích tự nhiên của 5 xã thuộc huyện Giao Thủy cũ.

Vườn quốc gia Xuân Thủy được công nhận là Công viên Di sản ASEAN tháng 9/2025 không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị sinh thái của khu vực ven biển châu thổ sông Hồng, mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy du lịch sinh thái, phát triển kinh tế bền vững gắn với bảo vệ môi trường và sinh kế cộng đồng.

VQG Xuân Thủy  đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền bảo vệ môi trường. Ảnh: Xuân Vũ.

VQG Xuân Thủy  đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền bảo vệ môi trường. Ảnh: Xuân Vũ.

Vườn quốc gia Xuân Thủy bình quân đón từ 1.500 – 2.000 khách du lịch/tháng; mỗi năm có hàng chục nghìn lượt khách đến tham quan, nghiên cứu, học tập; số lượng khách thường xuyên gia tăng.

Ông Vũ Quốc Đạt, Phó Giám đốc Vườn quốc gia Xuân Thủy cho biết: Du khách đến Vườn chủ yếu đi theo đoàn, tham quan tuyến “Du thuyền cửa sông”, những đoàn nhỏ lẻ đi theo tuyến du lịch xem chim, chụp ảnh và một số đoàn đến từ các tổ chức phi chính phủ, trường đại học để tham gia các hoạt động nghiên cứu.

Trong đợt học sinh nghỉ hè 2026 vừa qua, nhu cầu tham quan, trải nghiệm thiên nhiên, tìm hiểu hệ sinh thái rừng ngập mặn và các hoạt động giáo dục môi trường của học sinh và các nhóm gia đình lượng khách tăng cao hơn. Vườn quốc gia Xuân Thủy tập trung vào việc đa dạng hóa các sản phẩm du lịch sinh thái, đẩy mạnh công tác quảng bá qua website và phần mềm du lịch sinh thái, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ và cải thiện cơ sở hạ tầng. Bên cạnh đó, tăng cường liên kết với các doanh nghiệp lữ hành và cơ sở giáo dục nhằm thu hút khách theo đoàn, đồng thời chú trọng bảo tồn hệ sinh thái gắn với phát triển du lịch bền vững.

Vườn đã tổ chức, quản lý hoạt động du lịch sinh thái trong khu vực đảm bảo thực hiện đầy đủ các quy định, thực hiện tốt vai trò tư vấn, hỗ trợ các đoàn khách đến tham quan, học tập, nghiên cứu, khách hội nghị, hội thảo; lồng ghép hoạt động tuyên truyền bảo vệ môi trường trong các hoạt động của khách tham quan.

Vườn còn thực hiện chương trình tuyên truyền, giáo dục môi trường trong cộng đồng về tăng cường công tác tuần tra quản lý tài nguyên thiên nhiên; Hưởng ứng ngày đất ngập nước Thế giới; ngày Môi trường Thế giới, VQG đã phối hợp với Phòng Văn hóa – Xã hội các xã vùng đệm viết bài tuyên truyền bảo vệ tài nguyên môi trường và phát trên đài truyền thanh các xã nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò, giá trị của hệ sinh thái đất ngập nước Xuân Thủy. Qua đó kêu gọi sự chung tay bảo vệ hệ sinh thái, đa dạng sinh học và sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên.

Vườn quốc gia Xuân Thủy đã có nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày Nước Thế giới và Ngày Khí tượng Thế giới, đơn vị đã treo băng rôn với chủ đề “Nước và Bình đẳng giới”, “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai”. Vườn đã trao đổi, cung cấp thông tin chuyên đề với du khách tham quan về vai trò của nước và bình đẳng giới trong phát triển bền vững. Vườn đã phối hợp tổ chức Gieo ươm giống cây ngập mặn tại Vườn ươm, góp phần phục vụ công tác nhân giống, phục hồi và phát triển rừng ngập mặn trong tương lai, đồng thời nâng cao nhận thức của đoàn viên về vai trò quan trọng của hệ sinh thái rừng đối với môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm

Theo ông Vũ Quốc Đạt cho biết, Vườn quốc gia Xuân Thủy tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin và gắn kết giữa Vườn với ngành Du lịch tỉnh Ninh Bình, nắm bắt định hướng phát triển du lịch và trao đổi kinh nghiệm trong công tác quản lý, giáo dục môi trường và phát triển du lịch bền vững. Vườn tham dự khai mạc chương trình “Mùa du lịch biển Ninh Bình năm 2026” tại khu du lịch biển Thịnh Long, mở rộng quan hệ hợp tác, học hỏi kinh nghiệm. Từ đó áp dụng vào quản lý và phát triển tại Vườn quốc gia Xuân Thủy. Vườn đã xây dựng chương trình tham quan du lịch cho các công ty lữ hành du lịch, các trường học và đoàn khách lẻ phù hợp với thời tiết và những chương trình trải nghiệm vào dịp nghỉ hè.

VQG Xuân Thủy là ‘Ga chim’ quốc tế ở cửa sông Hồng. Ảnh: VQG Xuân Thủy.

VQG Xuân Thủy là ‘Ga chim’ quốc tế ở cửa sông Hồng. Ảnh: VQG Xuân Thủy.

VQG Xuân Thủy tích cực hỗ trợ, hợp tác trong nghiên cứu khoa học. Phối hợp với  Học viện Nông nghiệp Việt Nam khảo sát, thực hiện nghiên cứu “Hợp tác công tư trong quản lý và phát triển du lịch” tại Vườn. Qua buổi làm việc, đoàn đã thu thập thông tin về hiện trạng hoạt động du lịch tại khu vực, tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn, từ đó đưa ra những định hướng mới cho phát triển du lịch điểm đến VQG Xuân Thủy, đồng thời gợi ý việc đẩy mạnh quảng bá hình ảnh, mở rộng hợp tác và thu hút nguồn lực cho phát triển du lịch bền vững.

Các dịp nghỉ lễ dài ngày sẽ đông lượng khách về khu Ramsa quốc tế Xuân Thủy, VQG đã chủ động xây dựng kế hoạch về việc phối hợp quản lý, điều hành các hoạt động tham quan trong khu vực giữa VQG Xuân Thủy. Kế hoạch được thực hiện góp phần quảng bá hình ảnh VQG Xuân Thủy, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên môi trường và nâng cao chất lượng hoạt động đón tiếp khách tham quan tại khu vực. Các hoạt động du lịch tại khu vực đã dần tạo ra sức hấp dẫn với khách tham quan, các dịch vụ du lịch bước đầu đáp ứng được nhu cầu của du khách, đặc biệt các hoạt động trải ngiệm thực tế (lội rừng, tìm hiểu rừng ngập mặn, bắt ngao), hoạt động xem chim di trú.

Vườn quốc gia Xuân Thủy đẩy mạnh các hoạt động giáo dục môi trường.Ảnh: Xuân Vũ. 

Vườn quốc gia Xuân Thủy đẩy mạnh các hoạt động giáo dục môi trường.Ảnh: Xuân Vũ.

Hoạt động giáo dục môi trường và dịch vụ môi trường của Vườn Quốc gia Xuân Thủy mang lại tác dụng nâng cao nhận thức cộng đồng, biến người dân vùng đệm thành lực lượng chủ lực tham gia quản lý, bảo vệ hệ sinh thái đất ngập nước và rừng ngập mặn. Qua đó giúp người dân và du khách hiểu rõ tầm quan trọng của khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam, để chấm dứt các hành vi khai thác thủy sản trái phép hoặc sử dụng ngư cụ bị cấm trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt.

Báo NN&MT