Trang chủHệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam vừa đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát chính thức được nâng hạng thành Vườn quốc gia theo Quyết định số 780/QĐ-UBND ngày 24/3/2026 của UBND tỉnh Lào Cai. Với tổng diện tích hơn 18.510 ha trải dài trên địa bàn ba xã Mường Hum, Dền Sáng và Y Tý. Nằm ở vị trí chiến lược giáp ranh với tỉnh Lai Châu và biên giới Trung Quốc, khu vực này sở hữu hệ sinh thái rừng tự nhiên còn tương đối nguyên vẹn, đóng vai trò “lá chắn” phòng hộ đầu nguồn và điều tiết nguồn nước tối quan trọng cho khu vực.
Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát được xác lập năm 2016. Ảnh: Báo NNMT
Vườn quốc gia Bát Xát được tổ chức với ba phân khu chức năng riêng biệt nhằm tối ưu hóa công tác bảo tồn. Trong đó, phân khu bảo vệ nghiêm ngặt chiếm diện tích lớn nhất với hơn 14.600 ha, tiếp nối là phân khu phục hồi sinh thái khoảng 3.400 ha và phân khu dịch vụ – hành chính rộng hơn 380 ha. Ngoài vùng lõi, khu vực vùng đệm bao gồm 32 thôn bản là nơi cư trú lâu đời của cộng đồng các dân tộc thiểu số. Việc nâng hạng không chỉ nhằm bảo vệ tính toàn vẹn của đa dạng sinh học và nguồn gen quý hiếm mà còn hướng tới mục tiêu giảm thiểu thiên tai, tạo tiền đề để Bát Xát trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và phát triển du lịch sinh thái bền vững.
Việc nâng hạng Khu bảo tồn thiên nhiên Bát Xát nằm trong kế hoạch thực hiện Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 theo Quyết định 895/2024/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Theo quy hoạch, Việt Nam dự kiến sẽ có thêm 7 vườn quốc gia mới được nâng hạng từ các khu bảo tồn hiện hữu, bao gồm: Mường Nhé, Bát Xát, Xuân Liên, An Toàn, Bắc Hướng Hóa, Đắk Rông và Ea Sô, nhằm đưa tổng số vườn quốc gia cả nước lên 41. Tính đến thời điểm hiện tại, Bát Xát là đơn vị thứ hai hoàn tất thủ tục nâng hạng sau Vườn quốc gia Xuân Liên (Thanh Hóa) vào tháng 4/2025.
Trong giai đoạn tới, Ban quản lý Vườn quốc gia Bát Xát sẽ được kiện toàn trên cơ sở kế thừa bộ máy từ khu bảo tồn cũ để đảm bảo tính liên tục và hiệu quả trong quản lý. Các chương trình trọng điểm về phục hồi hệ sinh thái và hỗ trợ kinh tế – xã hội vùng đệm sẽ được ưu tiên triển khai, nhằm tạo ra sự cân bằng giữa bảo tồn nghiêm ngặt và cải thiện sinh kế cho người dân địa phương.
NBCA