Trang chủSáng ngày 30/1/2026, tại TP Huế, một không gian đối thoại đa chiều được tổ chức nhằm khẳng định vị thế trung tâm của người dân trong bảo vệ di sản thiên nhiên. “Diễn đàn truyền thông huy động sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong bảo tồn đa dạng sinh học bền vững” là sự kiện trọng tâm thuộc dự án MiB-GBF, do Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế chủ trì phối hợp cùng Báo Nông nghiệp và Môi trường và Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF-Việt Nam). Sự kiện đã quy tụ gần 120 đại biểu, từ các nhà quản lý, chuyên gia, đại diện cộng đồng tại khu vực miền Trung.
Các đại diện tham gia Diễn đàn. Ảnh Kiều Chi – Báo NN&MT
Trong bối cảnh vùng sinh thái Trung Trường Sơn – nơi hội tụ những cánh rừng nhiệt đới giàu có bậc nhất Đông Nam Á – đang phải đối mặt với áp lực suy thoái lớn. Theo ông Nguyễn Đại Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế, bảo tồn không thể thành công nếu chỉ dựa vào các cơ quan quản lý nhà nước hay các nhà khoa học. Thay vào đó, mô hình bảo tồn “đóng” truyền thống cần được thay thế bằng mô hình “mở”. Trong đó, cộng đồng địa phương, không chỉ là đối tượng thực hiện mà phải là chủ thể có tiếng nói, tri thức và trách nhiệm. Khi người dân được tham gia ngay từ khâu thiết kế đến ra quyết định, các giải pháp bảo tồn sẽ thực sự bám rễ vào bối cảnh địa phương và mang lại giá trị bền vững cho cả sinh kế lẫn văn hóa.
Thực tiễn triển khai tại TP Huế những năm qua đã minh chứng cho hiệu quả của cách tiếp cận lấy cộng đồng làm gốc. Thay vì phương thức “cán bộ nói – dân nghe”, Chi cục Kiểm lâm thành phố đã thúc đẩy quá trình “cộng đồng nói – cộng đồng thay đổi”. Các nhóm bảo tồn cộng đồng với sự tham gia của già làng, trưởng bản và thanh niên nòng cốt đã trở thành những “hạt nhân” truyền thông đầy uy tín. Những con số ấn tượng đã nói lên tất cả: hơn 60 sự kiện truyền thông được tổ chức, tập huấn cho hơn 3.000 người dân, thu hút gần 1.400 người thảo luận chuyên sâu và huy động gần 200 cơ sở dịch vụ ký cam kết nói không với động vật hoang dã. Khi thông điệp bảo vệ rừng được chuyển tải bằng ngôn ngữ và phong tục bản địa, mức độ tin cậy và sự thay đổi hành vi của người dân trở nên bền vững hơn bao giờ hết.
Dự án MiB-GBF, được UBND TP Huế phê duyệt theo Quyết định số 475/QĐ-UBND ngày 25/02/2025, đang tạo ra những tiền đề quan trọng cho giai đoạn 2025 – 2027. Cùng với Quảng Trị và Đà Nẵng, dự án hướng tới việc lồng ghép tri thức bản địa với các phương pháp khoa học để bảo vệ các “kho báu” thiên nhiên. Đặc biệt, tại diễn đàn lần này, Ban tổ chức đã tôn vinh 8 tập thể và cá nhân tiêu biểu giai đoạn 2020 – 2025 vì những đóng góp xuất sắc. Đây là những minh chứng sống động cho tinh thần trách nhiệm và tình yêu thiên nhiên được khơi dậy từ chính nội lực của cộng đồng.
Kết thúc diễn đàn, đại diện WWF-Việt Nam khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng Huế và các tỉnh miền Trung để thúc đẩy các sáng kiến bảo tồn dựa vào cộng đồng. Việc giữ gìn đa dạng sinh học tại Trung Trường Sơn không chỉ là nhiệm vụ hiện tại mà còn là cam kết với tương lai, nhằm đảm bảo nguồn nước, khí hậu và sinh kế cho các thế hệ mai sau. Khi mỗi công dân trở thành một lực lượng kiến tạo nhận thức và thay đổi hành vi, bảo tồn đa dạng sinh học sẽ thực sự đi vào chiều sâu, trở thành cơ sở để kiến tạo một tương lai hài hòa giữa con người và hệ sinh thái tự nhiên.
NBCA