Trang chủKhu Bảo tồn Thiên nhiên Núi Ông thuộc địa phận tỉnh Lâm Đồng, quản lý diện tích tự nhiên 24.355 ha. Địa hình khu vực chủ yếu là núi cao hiểm trở với đỉnh cao nhất đạt độ cao trên 1.300 m. Khu bảo tồn đóng vai trò nguồn mạch điều tiết dòng chảy cho lưu vực các con sông Phan, sông Cái, sông La Ngà, đồng thời là hệ thống rừng phòng hộ đầu nguồn phục vụ cho công trình thủy điện Trị An. Nằm ở vị trí tiếp giáp với cao nguyên Di Linh, Núi Ông được xếp vào vùng cảnh quan ưu tiên SA6 thuộc vùng sinh thái Trường Sơn mở rộng, được Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF) xác định là địa bàn cần chú trọng trong các kế hoạch bảo tồn quy mô quốc tế.
Hình ảnh rừng tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Núi Ông
Dự án “Nâng cao năng lực quản lý và quy hoạch bảo tồn tài nguyên” do Quỹ Bảo tồn rừng đặc dụng Việt Nam (VCF) tài trợ đã ghi nhận những dữ liệu cho thấy nguồn tài nguyên sinh vật tại đây phong phú đa dạng. Hệ thực vật tại Núi Ông ghi nhận 763 loài thực vật bậc cao thuộc 138 họ. Thảm thực vật phân hóa theo đai cao, bao gồm kiểu rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới, rừng kín nửa thường xanh và kiểu rừng cây lùn phân bố ở độ cao từ 1.000 m đến 1.300 m. Trong số này, có khoảng 55 loài được xác định là đang chịu các cấp độ đe dọa khác nhau.
Đối với hệ động vật, số liệu thống kê ghi nhận khu hệ thú có 83 loài, trong đó có các loài linh trưởng và thú lớn như chà vá chân đen, sơn dương, gấu ngựa, gấu chó. Khu hệ chim có 98 loài thuộc 32 họ, bao gồm cả loài hồng hoàng. Bên cạnh đó, khu hệ lưỡng cư và bò sát cũng ghi nhận 20 loài ếch nhái cùng 46 loài bò sát, với sự xuất hiện của các loài cần được bảo vệ như trăn gấm, rùa đất lớn, và rùa núi vàng.
Do mật độ dân cư ở vùng đệm tương đối cao, các hoạt động khai thác lâm sản ngoài gỗ, phá rừng làm rẫy và đặt bẫy động vật vẫn diễn ra. Thêm vào đó, việc tuyến Quốc lộ 55 chạy cắt ngang qua phạm vi khu bảo tồn, dù tạo thuận lợi cho việc kết nối giao thông của địa phương, nhưng đây cũng là các lối mở để người dân xâm nhập trái phép.
Để duy trì tính ổn định của hệ sinh thái, Ban quản lý hiện đang triển khai các nhóm giải pháp đồng bộ. Đơn vị đang sử dụng các dữ liệu từ các đợt khảo sát thực địa để lập bản đồ các vùng sinh cảnh trọng điểm, từ đó xây dựng sơ đồ tuần tra và thiết lập quy trình giám sát đối với các loài sinh vật ưu tiên. Đồng thời, công tác phối hợp liên ngành giữa lực lượng kiểm lâm, công an và Ủy ban nhân dân các xã vùng đệm được tăng cường nhằm kiểm soát các hoạt động buôn bán, tiêu thụ động vật hoang dã trái phép trên địa bàn.
Bên cạnh giải pháp hành chính, công tác phối hợp nâng cao đời sống cho người dân vùng đệm được xác định là giải pháp căn cơ. Ngành nông nghiệp địa phương đang phối hợp triển khai các chương trình giao khoán bảo vệ rừng gắn với cơ chế quyền lợi cụ thể cho cộng đồng. Song song đó, các cơ quan chức năng tiếp tục thực hiện các hoạt động tuyên truyền phổ biến pháp luật cho đồng bào các dân tộc thiểu số tại địa phương, nhằm hỗ trợ người dân chuyển đổi phương thức sản xuất từ khai thác tự nhiên sang các mô hình canh tác nông nghiệp ổn định và phù hợp với môi trường.
NBCA