Gắn bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển sinh kế vùng đệm tại Vườn quốc gia Hoàng Liên

Sự kết hợp giữa công tác bảo tồn đa dạng sinh học và vận động, nâng cao nhận thức của cộng đồng cư dân vùng đệm là chìa khóa để gìn giữ hệ sinh thái tại Vườn Quốc gia (VQG) Hoàng Liên. Trong nửa đầu năm 2026, Ban quản lý Vườn cùng chính quyền các địa phương vùng đệm đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, tạo nên sự chuyển biến mạnh mẽ từ nghiên cứu khoa học cho đến ý thức bảo vệ rừng của người dân, thực hiện tốt các mục tiêu về bảo tồn nguồn gen dược liệu quý, phát triển hệ thống bảo tàng sinh học.

Đẩy mạnh bảo tồn nguồn gen và hợp tác nghiên cứu

Xác định bảo tồn nguồn gen là nhiệm vụ cốt lõi, trong năm 2026, VQG Hoàng Liên đã triển khai hiệu quả nhiều đề tài cấp thiết. Đối với nhiệm vụ quỹ gen “Nghiên cứu khai thác và phát triển nguồn gen cây thuốc Tế tân lá tim”, đơn vị đã hoàn thành toàn bộ hồ sơ nghiệm thu đề tài để nộp về Cục Thông tin Thống kê và Bộ Khoa học và Công nghệ, đạt 100% tiến độ đề ra.

Trong Vườn đang ươm trồng bảo tồn nhiều loại cây dược liệu quý

Bên cạnh công tác bảo tồn, Vườn đã triển khai các hoạt động gắn liền với trách nhiệm xã hội, phát triển kinh tế cho đồng bào vùng đệm như thực hiện nhân giống sâm Việt Nam cùng Nấm Linh chi để cung cấp trực tiếp cho người dân địa phương tạo nền tảng vững chắc cho việc phục hồi kinh tế xanh sau thiên tai. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Nhà Bảo tàng đa dạng sinh học của VQG Hoàng Liên đã thực hiện tốt vai trò lưu giữ trực quan. Đơn vị đã hoàn thành báo cáo kết quả làm việc chuyên sâu với các đoàn nghiên cứu về các loài dơi cùng sinh cảnh sống; đồng thời cấp phép cho điều tra, nghiên cứu về lưỡng cư. Vườn thực hiện tốt công tác hợp tác quốc tế khi phối hợp với 2 đoàn chuyên gia để triển khai thành công chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu về sơ cấp cứu, cứu nạn, cứu hộ trên địa hình núi cao.

Tuyên truyền nâng cao nhận thức và phát triển sinh kế vùng đệm

Điển hình cho công tác vận động quần chúng là xã Bản Bo, tỉnh Lai Châu, nơi công tác bảo vệ rừng được quan tâm hàng đầu. Chính quyền UBND xã đã tổ chức nhiều buổi tuyên truyền pháp luật cho hàng nghìn lượt người, qua đó ý thức người dân được nâng lên rõ rệt. Ngoài ra, xã đã xây dựng, củng cố các tổ chuyên trách bảo vệ rừng duy trì trực 24/24h trong các ngày cao điểm khô hanh.

Hình ảnh Cán bộ kiểm lâm hướng dẫn bà con phát dọn thực bì ở vùng đệm Vườn Quốc gia Hoàng Liên

Tại các xã là vùng đệm của VQG Hoàng Liên, người dân sinh sống, làm kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp và từng gặp nhiều khó khăn do thói quen ăn lán, ngủ nương, săn ong bằng khói gây cháy rừng. Tuy nhiên, từ khi thành lập tổ chuyên trách bảo vệ rừng, tình trạng này đã chấm dứt. Chính nhờ nguồn tiền chi trả dịch vụ môi trường rừng, thu nhập của bà con dần ổn định, giúp nhiều hộ mua được ti vi, xe máy, tủ lạnh. Rừng không còn bị chặt phá làm nương mà trái lại, ngày càng xanh tươi nhờ sự đồng lòng của chính quyền và nhân dân, mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế lâm nghiệp vùng đệm.

NBCA