Trang chủNằm trên địa bàn bốn xã thuộc tỉnh Đắk Lắk, rừng đặc dụng Nam Ka không chỉ giữ vai trò là “lá phổi xanh” điều tiết nguồn nước cho dòng sông lớn Krông Nô và Krông Ana mà còn là nơi lưu giữ những nguồn gen động, thực vật quý hiếm vùng Tây Nguyên. Với tổng diện tích quản lý lên tới hơn 20.395 ha, ban quản lý rừng đặc dụng Nam Ka thường xuyên phải đối mặt với áp lực lớn từ tình trạng lấn chiếm đất rừng để canh tác khi giá nông sản biến động. Tuy nhiên, bằng chiến lược “lấy dân làm gốc” và sự chủ động trong việc gắn kết quyền lợi cộng đồng, Nam Ka đã bảo vệ toàn vẹn diện tích rừng tự nhiên.
Thời gian qua, Ban quản lý rừng đặc dụng Nam Ka nỗ lực quản lý bảo vệ rừng. Ảnh: HT.
Thành công nổi bật nhất của đơn vị trong năm 2025 chính là việc hiện thực hóa vai trò của cộng đồng thông qua mô hình kết nghĩa và khoán bảo vệ rừng. Ban quản lý đã triển khai giao khoán cho 372 hộ gia đình, trong đó đặc biệt chú trọng đến các buôn kết nghĩa như Buôn Phôk và Buôn Plao Siêng thuộc xã Nam Ka. Với hơn 807 ha diện tích nhận khoán tại đây, đơn vị thực hiện chi trả hơn 220 triệu đồng mỗi năm từ nguồn dịch vụ môi trường rừng. Khoản thu nhập ổn định này không chỉ giúp bà con trang trải cuộc sống mà quan trọng hơn là khơi dậy ý thức tự giác giữ rừng ngay trên mảnh đất quê hương. Khi quyền lợi của người dân gắn liền với sự sống còn của rừng, họ đã trở thành những cộng tác viên đắc lực, kịp thời cung cấp thông tin quý giá về các hành vi xâm nhập trái phép cho lực lượng chức năng.
Bên cạnh công tác quản lý trực tiếp, Ban quản lý rừng đặc dụng Nam Ka còn mở rộng phạm vi hỗ trợ sinh kế ra toàn bộ 34 thôn, buôn vùng đệm với tổng kinh phí lên tới 1,7 tỷ đồng. Đơn vị đã hỗ trợ hàng trăm cây giống mắc ca cho người dân phát triển kinh tế vườn rừng, đồng thời duy trì các hoạt động an sinh xã hội ý nghĩa vào các dịp lễ Tết, bồi đắp tình cảm gắn bó giữa kiểm lâm và dân bản. Đặc biệt, thông qua việc huy động nguồn vốn ngoài ngân sách, đơn vị đã xây dựng thành công các mô hình trồng cây dược liệu bản địa ngay tại vùng đệm. Đây là bước đi nhằm quy hoạch vùng nguyên liệu và liên kết với doanh nghiệp, tạo ra chuỗi giá trị kinh tế bền vững để người dân ổn định cuộc sống mà không cần phải lấn chiếm đất rừng làm nương rẫy.
Sự đồng hành của các tổ chức quốc tế, điển hình là tổ chức Tropenbos, cũng mang lại luồng gió mới trong công tác bảo tồn tại đây. Sự kết hợp giữa kinh nghiệm quản lý bản địa và kiến thức khoa học quốc tế đã giúp Nam Ka tháo gỡ được những nút thắt trong việc thu hồi đất lấn chiếm cũ. Thông qua đối thoại trực tiếp, người dân đã dần hiểu rõ giá trị của hệ sinh thái đối với môi trường sống của chính mình, dẫn đến những tín hiệu khả quan trong việc vận động trả lại đất lâm nghiệp. Bước sang năm 2026, với mục tiêu phục hồi thêm 40 ha rừng trên diện tích đất đã thu hồi, Nam Ka kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ trọn vẹn giá trị di sản thiên nhiên, xây dựng một hình mẫu tiêu biểu về bảo tồn đa dạng sinh học gắn liền với an sinh vùng đệm tại Tây Nguyên.
NBCA