Ghi nhận loài Địa nhãn Himalaya quý hiếm tại Phong Nha – Kẻ Bàng

Ngày 10-3, Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình) đã chính thức công bố một phát hiện khoa học quan trọng, ghi nhận sự hiện diện của loài Địa nhãn Himalaya (Sapria himalayana), một thành viên quý hiếm thuộc họ Vi tháp (Rafflesiaceae). Việc tìm thấy loài thực vật này không chỉ làm giàu thêm kho tàng dữ liệu khoa học về hệ thực vật của khu vực mà còn là minh chứng sống động cho thấy hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi tại đây vẫn đang được bảo vệ một cách nghiêm ngặt và duy trì được trạng thái nguyên sinh lý tưởng.

Hình thái hoa loài Địa nhãn Himalaya. Ảnh: Báo Lao động

Về mặt sinh học, Địa nhãn Himalaya là một loài thực vật ký sinh toàn phần, không có diệp lục, lá hay thân thật để thực hiện quá trình quang hợp. Bộ phận duy nhất của loài này lộ diện trên mặt đất là hoa với chức năng duy nhất là duy trì nòi giống. Các mẫu vật được ghi nhận tại thực địa có đường kính dao động từ 15-20 cm, bao hoa mang sắc đỏ thẫm đan xen các đốm vàng nhạt bắt mắt.

Sự hiện diện của loài Địa nhãn Himalaya được các chuyên gia coi là một “chỉ số” quan trọng đánh giá sức khỏe của hệ sinh thái. Do đặc điểm sinh thái hẹp, loài này cực kỳ nhạy cảm với những biến động dù là nhỏ nhất của môi trường như độ ẩm, cấu trúc tán rừng hay độ dày của lớp thảm mục. Chúng chỉ có thể sinh trưởng dưới những tán rừng kín thường xanh mưa ẩm nhiệt đới, nơi có sự che phủ cao và hầu như không chịu bất kỳ tác động tiêu cực nào từ con người. Chính vì vậy, việc loài thực vật này xuất hiện khẳng định tính liên tục của sinh cảnh rừng và sự ổn định của vi khí hậu khu vực. Trong các khung pháp lý bảo tồn, Sapria himalayana hiện đang được xếp vào nhóm nguy cấp trong cả Sách đỏ Việt Nam lẫn Danh lục đỏ IUCN do vùng phân bố hạn chế và sự phụ thuộc hoàn toàn vào cây chủ.

Thành quả này một lần nữa củng cố vị thế của di sản thiên nhiên thế giới này như một trong những trung tâm đa dạng sinh học hàng đầu của Việt Nam và khu vực. Với nỗ lực bền bỉ của Ban Quản lý Vườn quốc gia, những “kho báu” thiên nhiên như Địa nhãn Himalaya sẽ tiếp tục được bảo vệ, góp phần giữ vững giá trị sinh thái đặc biệt của vùng núi đá vôi phía Tây Quảng Bình cho các thế hệ tương lai.

NBCA