Trang chủĐược ví như “lá phổi xanh” điều hòa khí hậu cho cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Khu Bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Lung Ngọc Hoàng mang trong mình hệ sinh thái đất ngập nước, đầm lầy và sông rạch nguyên sơ với diện tích rộng hơn 2.800 ha. Không chỉ dừng lại ở vai trò bảo vệ nguồn tài nguyên, đơn vị còn biến những giá trị đa dạng sinh học độc đáo thành nền tảng cho nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường và du lịch sinh thái.
Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng từ lâu được ví là “lá phổi xanh” của vùng ĐBSCL.
Đổi mới tư duy: Nghiên cứu chuyên sâu gắn liền sinh kế bản địa
Thành lập từ năm 2002 với sứ mệnh gìn giữ các loài thủy sản và thực vật bản địa, Lung Ngọc Hoàng từng có giai đoạn dài tập trung phần lớn nguồn lực cho quản lý, bảo vệ nghiêm ngặt. Tuy nhiên, theo xu hướng mới, ban quản lý Khu bảo tồn đã chủ động đẩy mạnh phối hợp với các viện, trường đại học để chuyển dịch sang hướng nghiên cứu chuyên sâu, đưa nơi đây trở thành một “phòng thí nghiệm tự nhiên” sống động.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, thông qua hoạt động giám sát liên tục, đơn vị đã ghi nhận thêm 1 loài thực vật mới là cây Cao lương (Bo bo), đồng thời phát hiện nhiều đàn chim di cư quý hiếm trở lại cư ngụ. Các đợt khảo sát bằng bẫy ảnh đã ghi lại những khoảnh khắc quý giá của nhiều loài động vật hoang dã như Mèo rừng, Cầy vòi hương, Bìm bịp, Le nâu, Cú muỗi, Quốc ngựa trắng, Cò ốc…
Hệ thống dữ liệu khoa học tại đây ngày càng làm giàu khi thu thập và định danh được 43 loài nấm lớn (định danh cụ thể 11 loài), thu mẫu ảnh 18 loài côn trùng, bảo quản 50 mẫu động vật có xương, 100 mẫu thực vật cùng 56 mẫu côn trùng. Hiện nay, đơn vị đang phối hợp với Đại học Cần Thơ khảo sát vị trí thực hiện đề tài trồng cây dược liệu, đồng thời xây dựng hồ sơ nghiên cứu Đề tài bảo tồn và phát triển cây Lúa ma (lúa hoang) – một nguồn gen đặc hữu.
Song song với việc làm giàu dữ liệu tự nhiên, công tác cứu hộ động vật hoang dã cũng gặt hái nhiều kết quả. Đơn vị đã phối hợp với lực lượng kiểm lâm và người dân tiếp nhận, thả về môi trường tự nhiên 6 cá thể chim cùng 37,6kg động vật hoang dã (bao gồm Mèo cá, Rùa răng, Cua đinh và các loài rắn).
Để giảm bớt áp lực xâm hại tài nguyên rừng, bài toán sinh kế cho cộng đồng vùng đệm được giải quyết hài hòa. Trong năm 2026, Phương án khai thác mật ong giai đoạn 2026-2030 được triển khai bài bản, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho 21 hộ dân sinh sống ngay trong khu bảo tồn. Đây chính là bước đi chuyển đổi nhận thức của người dân cùng đồng hành bảo vệ rừng.
Hiện đại hóa mạng lưới bảo vệ và phòng cháy chữa cháy rừng
Để giữ vững sự bình yên và nguyên sơ cho hàng trăm loài động thực vật hoang dã trước thách thức của biến đổi khí hậu, công tác quản lý và phòng cháy cháy rừng (PCCC) tại Lung Ngọc Hoàng trong 6 tháng đầu năm 2026 đã được nâng cấp áp dụng công nghệ.
Khu bảo tồn đã xây dựng Phương án phòng cháy, chữa cháy rừng giai đoạn 2026-2030. Lực lượng giữ rừng tại đây ứng trực xuyên suốt, bất kể ngày nghỉ, ngày lễ. Chỉ trong nửa đầu năm, 548 cuộc tuần tra với 1.447 lượt người tham gia đã được thực hiện, kịp thời phát hiện 14 trường hợp vi phạm (trong đó xử lý hành chính 7 trường hợp, chuyển cơ quan chức năng xem xét 7 trường hợp).
Góp phần vào hiệu quả tuần tra là việc đầu tư hệ thống giám sát công nghệ cao. Khu bảo tồn đã lắp đặt mới 6 camera giám sát cố định, thay mới 2 camera xoay, trang bị 6 tấm pin năng lượng mặt trời để duy trì năng lượng vận hành thiết bị. Đồng thời, các cống giữ nước được kiểm tra liên tục, kênh mương được dọn cỏ thông thoáng. Nhiều buổi diễn tập vận hành thiết bị chữa cháy giữa kiểm lâm, chính quyền địa phương và người dân đã được tổ chức thuần thục.
Bên cạnh đó, nhận thức của người dân vùng đệm được nâng cao thông qua 11 cuộc tuyên truyền trực tiếp cho hơn 1.290 lượt người dân, học sinh, giáo viên, kết hợp 13 đợt tuyên truyền lưu động bằng loa phát thanh khắp các tuyến rừng.
Đánh thức “Kỳ quan đầm lầy” bằng dòng vốn đầu tư xanh
Sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn đa dạng sinh học với khai thác hợp lý cảnh quan đang mở ra chương mới cho du lịch sinh thái tại Lung Ngọc Hoàng. Đề án phát triển du lịch sinh thái tại đây được UBND tỉnh phê duyệt, nhằm hoàn thiện các sản phẩm du lịch đặc thù.
Đặc biệt, siêu dự án Khu du lịch sinh thái Khu BTTN Lung Ngọc Hoàng với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 509 tỷ đồng đang được thành phố khẩn trương kêu gọi đầu tư. Khi các tập đoàn du lịch lớn tham gia liên kết, dự án được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển kinh tế xanh vượt bậc cho thành phố.
Du khách đến đây trong tương lai sẽ được trải nghiệm các sản phẩm du lịch đặc trưng, mang tính giáo dục cao: đi xuồng xuyên qua những mảng rừng tràm xanh mướt, lắng nghe tiếng chim hót, quan sát các loài cá đồng quý hiếm, tìm hiểu cây dược liệu hoang dã hay tham gia các mô hình homestay, thưởng thức ẩm thực do chính cộng đồng địa phương phục vụ. Nơi đây không chỉ là điểm dừng chân yên bình miền sông nước mà còn là không gian giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trực quan cho thế hệ trẻ.
NBCA