Ngày 01/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Quyết định số 1137/QĐ-BNNMT về việc phê duyệt Chương trình bảo vệ môi trường các di sản thiên nhiên đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, nhằm cải thiện căn bản chất lượng môi trường đất và nước tại các khu vực nhạy cảm về sinh thái.

Đối tượng áp dụng là các Vườn quốc gia, khu dự trữ thiên nhiên, khu bảo tồn loài – sinh cảnh, khu bảo vệ cảnh quan được xác lập theo quy định của pháp luật về đa dạng sinh học, lâm nghiệp và thủy sản; Di sản thiên nhiên được tổ chức quốc tế công nhận gồm: Vườn di sản ASEAN (Khu AHP), Vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế (Khu Ramsar); Khu dự trữ sinh quyển Thế giới và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO trên phạm vi toàn quốc đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Mục tiêu phấn đấu hoàn thành việc xây dựng, phê duyệt hoặc lồng ghép quy chế, kế hoạch quản lý và bảo vệ môi trường các di sản thiên nhiên vào quy chế, kế hoạch, phương án quản lý đã có. Đẩy mạnh công tác đánh giá hiệu quả quản lý các di sản thiên nhiên theo quy định pháp luật. Tổ chức quan trắc đa dạng sinh học và môi trường, duy trì hoạt động quan trắc tại các di sản thiên nhiên, trọng tâm là Vườn quốc gia. Từng bước cải thiện chất lượng môi trường đất, nước tại các di sản thiên nhiên; trường hợp bị ô nhiễm, suy thoái có giải pháp cải tạo và phục hồi kịp thời. Đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn, truyền thông về công tác bảo vệ môi trường các di sản thiên nhiên.
Chương trình không chỉ tập trung vào việc bảo vệ sinh cảnh cho các loài nguy cấp, quý hiếm mà còn khuyến khích sự tham gia sâu rộng của các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng vào việc quản lý, phát triển bền vững. Xu hướng chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao trong giám sát môi trường sẽ được đẩy mạnh, kết hợp với việc mở rộng hợp tác quốc tế thông qua các mạng lưới bảo tồn toàn cầu.
Các nhiệm vụ tập trung vào tuyên truyền nâng cao nhận thức, đánh giá hiệu quả quản lý di sản và điều tra mức độ suy thoái hệ sinh thái tại các khu được quốc tế công nhận. Bên cạnh đó là rà soát các dự án có nguy cơ gây tác động xấu đến môi trường và đầu tư hệ thống quan trắc đa dạng sinh học, môi trường, bao gồm: (1) Xây dựng cơ chế, chính sách về bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên; (2) Kiểm soát và quản lý công tác bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên; (3) Bảo tồn, phát triển các hệ sinh thái tự nhiên, phục hồi, cải tạo môi trường đất, môi trường nước trong di sản thiên nhiên bị ô nhiễm, suy thoái; (4) Khoa học công nghệ và hợp tác quốc tế; (5) Tăng cường năng lực công tác bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học tại các di sản thiên nhiên
Về tổ chức thực hiện, Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học là cơ quan đầu mối tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức triển khai thực hiện; đôn đốc, kiểm tra, tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình; rà soát, đánh giá việc triển khai, thực hiện cơ chế, chính sách bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên. Tiếp tục hoàn thiện các quy định về bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên phù hợp với thực tiễn; Hướng dẫn xác lập, thẩm định đề cử công nhận di sản thiên nhiên được tổ chức quốc tế công nhận: Khu AHP, Khu Ramsar, Khu dự trữ sinh quyển Thế giới. Các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan phối hợp thực hiện theo chức năng.
NBCA

