Quản lý tài nguyên rừng gắn với định hướng phát triển bền vững tại Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé

Trong giai đoạn nửa đầu năm 2026, công tác quản lý tài nguyên rừng tại Khu Dự trữ thiên nhiên Mường Nhé (tỉnh Điện Biên) ghi nhận những chuyển biến tích cực qua việc triển khai đồng thời ba nhóm nhiệm vụ: ứng dụng dữ liệu số, duy trì nguồn gen thực vật bản địa và nghiên cứu thực địa về cảnh quan. Đây là các bước đi nhằm hiện thực hóa mục tiêu bảo tồn hệ sinh thái rừng đặc trưng, đồng thời chuẩn bị cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho việc phát triển kinh tế xanh và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng dân cư vùng đệm.

Môi trường rừng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Mường Nhé

Giải pháp mang tính căn cơ để nâng cao hiệu quả giám sát đa dạng sinh học trong dài hạn là chương trình số hóa tài nguyên. Ban Quản lý Khu dự trữ đã hoàn tất quy trình lựa chọn nhà thầu tư vấn có năng lực để xây dựng đề cương kỹ thuật và lập dự toán cho hệ thống cơ sở dữ liệu số, đi kèm sổ tay dạng ảnh chuyên dụng. Hệ thống này tập trung lưu trữ, phân loại thông tin của các loài thực vật đặc hữu, nguy cấp, quý hiếm và đặc trưng của địa phương. Việc thiết lập kho dữ liệu số này giúp đơn vị quản lý theo dõi biến động các quần thể thực vật ngoài thực địa một cách khoa học, giảm thiểu các quy trình thủ công trước đây.

Song song với việc quản lý trên dữ liệu, hoạt động bảo tồn thông qua mô hình vườn ươm tiếp tục được duy trì ổn định. Hiện nay, Ban Quản lý đang thực hiện quy trình theo dõi sinh trưởng và chăm sóc đối với các loài cây lâm nghiệp, cây dược liệu bản địa nhằm chuẩn bị nguồn giống chất lượng cao cho các dự án phục hồi rừng. Số liệu thống kê tại vườn ươm hiện ghi nhận 950 bầu cây chò chỉ, 500 bầu cây giổi găng, 225 bầu cây hoàng tinh hoa trắng và hoàng tinh hoa đỏ, cùng 200 bầu cây bạch cập. Việc bảo dưỡng các nguồn gen thực vật này là cơ sở để duy trì tính đa dạng sinh học và phục vụ công tác nghiên cứu, nhân giống các loài có giá trị kinh tế – sinh thái trong tương lai.

Một định hướng mới trong việc phát huy giá trị của khu bảo tồn là hoạt động khảo sát, đánh giá tiềm năng sinh thái để xây dựng bản đồ phát triển du lịch trải nghiệm kết hợp giáo dục môi trường. Qua các đợt khảo sát thực địa trong 6 tháng đầu năm, cơ quan quản lý đã định danh được một số tuyến, điểm có các giá trị nổi bật về cảnh quan nguyên sơ và đa dạng sinh học.

Cụ thể, tại khu vực xã Mường Nhé và xã Nậm Kè, đã thiết lập dữ liệu cho tuyến khảo sát dài 10,5 km tại thác Rồng Nậm Kè (thuộc Khoảnh 6, Tiểu khu 168B), nơi có quần thể cây chò chỉ tái sinh tự nhiên. Hệ thống thác 7 tầng kết hợp thác Rồng cũng được ghi nhận là sinh cảnh phù hợp cho loại hình du lịch khám phá tự nhiên. Ngoài ra, các phân khu có lợi thế nghiên cứu khoa học như tuyến từ Trụ sở Ban Quản lý đi Mốc 66, khu rừng chò chỉ thuộc xã Mường Nhé và khu vực thác Đa Tự thuộc xã Sín Thầu cũng đã được lập hồ sơ tiềm năng. Việc hoạch định bài bản các tuyến điểm này được kỳ vọng sẽ tạo ra mối quan hệ tương hỗ giữa việc giữ rừng và phát triển các loại hình kinh tế bền vững cho địa phương.

NBCA