Ngày 20/3/2026, Vườn quốc gia Cúc Phương phối hợp cùng Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã tại Việt Nam (SVW) công bố “Kế hoạch hành động tái hoang dã Vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam, giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2050”. Đây là kế hoạch hướng tới mục tiêu xây dựng Cúc Phương thành một hệ sinh thái rừng trên núi đá vôi toàn vẹn, tự vận hành và có khả năng chống chịu cao trước biến đổi khí hậu.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị công bố và triển khai “Kế hoạch hành động tái hoang dã Vườn quốc gia Cúc Phương giai đoạn 2026 – 2035, tầm nhìn đến năm 2050”. Ảnh: Cúc Phương.
Trong giai đoạn chiến lược 2026-2035, Cúc Phương tập trung chuyển mình mạnh mẽ dựa trên bốn trụ cột cốt lõi bao gồm: nghiên cứu khoa học và phục hồi sinh cảnh; triển khai các chương trình tái thả ưu tiên; thiết lập hệ thống giám sát sau tái thả và xây dựng cơ chế “Một sức khỏe” (One Health). Cơ chế này đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối sức khỏe của hệ sinh thái, động vật và con người nhằm chủ động ngăn ngừa các dịch bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người. Đặc biệt, chiến dịch “Cúc Phương không bẫy dây” được triển khai quyết liệt với mục tiêu loại bỏ trên 95% bẫy dây tại các khu vực tái thả, đảm bảo môi trường sống an toàn tuyệt đối cho các loài hoang dã trước khi trở về tự nhiên.
Tầm nhìn đến năm 2050, Cúc Phương định vị sẽ trở thành một “ngân hàng gen” tự nhiên quy mô lớn, cung cấp nguồn giống động vật hoang dã cho các khu bảo tồn trên toàn quốc. Không chỉ giới hạn trong phạm vi 22.400 ha vùng lõi, kế hoạch còn mở rộng kết nối hành lang sinh thái liên tỉnh qua Ninh Bình, Thanh Hóa và Phú Thọ với tổng diện tích lên đến hơn 50.000 ha. Sự kết nối này tạo ra không gian sống rộng lớn, đảm bảo dòng chảy di truyền thông suốt giữa các quần thể động vật và khôi phục hoàn toàn các chuỗi thức ăn cũng như tương tác sinh học trong rừng đặc dụng.
Sức mạnh của kế hoạch tái hoang dã này còn nằm ở sự gắn kết chặt chẽ với cộng đồng vùng đệm. Người dân địa phương được đặt vào vị trí trọng tâm, trực tiếp tham gia vào các hoạt động tuần tra, giám sát và phát triển các mô hình sinh kế bền vững như du lịch sinh thái. Theo ông Nguyễn Văn Thái, Giám đốc SVW, và ông Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, sự phối hợp giữa các tổ chức bảo tồn và cơ quan quản lý nhà nước chính là chìa khóa để hiện thực hóa tham vọng này. Với vị thế sáu năm liên tiếp là “Vườn quốc gia hàng đầu châu Á”, Cúc Phương đang tiên phong viết nên một chương mới cho lịch sử bảo tồn, khẳng định cam kết của Việt Nam trong việc sống hài hòa với thiên nhiên và phục hồi những giá trị nguyên bản của đại ngàn.
NBCA

