Vườn quốc gia Kon Ka Kinh (tỉnh Gia Lai) từ lâu đã được biết đến như một vùng lõi quan trọng của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Kon Hà Nừng và là Vườn Di sản ASEAN. Nơi đây không chỉ sở hữu diện tích rộng lớn hơn 42.000 ha với hơn 93% là rừng tự nhiên che phủ, mà còn là “mái nhà xanh” của hàng trăm loài động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm. Trong thời gian qua, công tác cứu hộ, bảo tồn thiên nhiên tại đây đã có nhiều chuyển biến tích cực, ghi nhận việc thay đổi nhận thức trong cộng đồng về bảo vệ động vật hoang dã.

Bầy hươu quý hiếm trong Vườn quốc gia Konkakinh
Hành trình đưa các loài thú rừng bị thương, bị nuôi nhốt trở lại với rừng là một hành trình bền bỉ. Theo thông tin từ Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật thuộc Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, từ đầu năm 2026 đến nay, gần 50 cá thể động vật hoang dã được Vườn quốc gia Kon ka kinh trả về môi trường tự nhiên, chủ yếu thuộc nhóm nguy cấp quý hiếm (IB, IIB), phần lớn các cá thể động vật hoang dã khi mới tiếp nhận đều ở trong tình trạng sức khỏe yếu. Nhiều cá thể bị kiệt quệ thể trạng do bị nuôi nhốt trái phép lâu ngày, mang trên mình những vết thương nặng do bẫy bắt. Nguồn tiếp nhận chủ yếu dựa vào sự phối hợp bắt giữ của các cơ quan chức năng tỉnh Gia Lai và việc người dân địa phương tự nguyện bàn giao sau các chiến dịch tuyên truyền.
Trung tâm đã áp dụng một quy trình cứu hộ cực kỳ nghiêm ngặt và chuyên nghiệp. Các chuyên gia tại đây phải thực hiện chế độ điều trị thú y chuyên sâu, thiết lập khẩu phần dinh dưỡng nghiêm ngặt và kiên trì huấn luyện phục hồi tập tính hoang dã cho từng cá thể. Nhờ sự chăm sóc bài bản, chu đáo, tính từ đầu năm 2026 đến nay, Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh đã tổ chức thành công 5 đợt tái thả, đưa 49 cá thể thuộc 13 loài động vật hoang dã về lại môi trường tự nhiên. Đáng chú ý, trong số này có hơn 20 cá thể thuộc nhóm IB và IIB nguy cấp như tê tê Java, cu ly nhỏ, rùa hộp trán vàng miền Trung, rùa núi vàng… Điển hình gần đây nhất là đợt tái thả ngày 11/5, đưa 8 cá thể bao gồm rùa cổ sọc, rái cá vuốt bé, khỉ đuôi lợn, chim ưng Ấn Độ… trở lại rừng sau khi vượt qua các bài kiểm tra sức khỏe độc lập. Việc đưa các loài động vật này trở lại rừng không chỉ giúp phục hồi quần thể loài mà còn duy trì sự cân bằng sinh thái quý giá của hệ sinh thái rừng tự nhiên.
Tuy nhiên, công tác bảo tồn đa dạng sinh học không thể tách rời khỏi vai trò của cộng đồng bản địa, xác định việc bảo vệ thiên nhiên phải gắn liền với phát triển sinh kế bền vững, giúp người dân quanh vùng đệm có thu nhập ổn định để giảm áp lực săn bắt, khai thác lâm sản trái phép. Nhằm cụ thể hóa chủ trương đó, vừa qua, UBND tỉnh Gia Lai đã chính thức ban hành Quyết định số 2173/QĐ-UBND công nhận Vườn quốc gia Kon Ka Kinh là điểm du lịch của tỉnh.
Quyết định này mở ra cơ hội lớn để Kon Ka Kinh phát huy tối đa thế mạnh sẵn có: từ đỉnh Kon Ka Kinh cao 1.748m được mệnh danh là “nóc nhà” của tỉnh, cho đến hệ sinh thái rừng nguyên sinh mang đậm nét đặc trưng, riêng có của Tây Nguyên. Việc mở cửa đón khách sẽ tạo đòn bẩy phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, các tuyến trải nghiệm khám phá rừng và chiêm ngưỡng động vật hoang dã hoang sơ. Qua đó, người dân địa phương có thể tham gia vào chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch, cải thiện đời sống kinh tế một cách bền vững.
Có thể thấy, việc kết hợp hài hòa giữa công tác cứu hộ động vật hoang dã và phát triển du lịch sinh thái tại Vườn quốc gia Kon Ka Kinh là một bước đi chiến lược. Mô hình này không chỉ giúp lan tỏa mạnh mẽ thông điệp bảo vệ đa dạng sinh học, kêu gọi cộng đồng chấm dứt nạn nuôi nhốt, buôn bán thú rừng, mà còn tạo ra một vòng tuần hoàn bền vững: du lịch sinh thái tạo sinh kế cho người dân, và chính người dân sẽ phối hợp đắc lực cùng lực lượng kiểm lâm bảo vệ sự bình yên cho đại ngàn Vườn quốc gia Kon Ka Kinh.
NBCA

